Tarih Hakkında Herşey..

6 Osmanlı topraklarındaki şu anki devletler




<%WindowTitle%>

Doğrudan Osmanlı Devleti'ne bağlı toprakların listesi 


Balkanlar 


  Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Georgia.svg Gürcistan 1480-1829/1878 349/398 yıl Çıldır Eyaleti, Abhaz Memleketi, Açıkbaş Hanlığı
Flag of Armenia.svg Ermenistan 1553-1555, 1578-1605, 1724-1736 41 yıl Revan Vilayeti
Flag of Azerbaijan.svg Azerbaycan 1578-1604, 1917-1918 27 yıl Şirvan
Flag of Russia.svg Rusya (Kafkasya) 1475-1739, 1918 265 yıl Dağıstan, Kabartay 
 

Ortadoğu 

  Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Iraq.svg Irak 1534-1918 384 yıl Musul, Bağdat, Basra
Flag of Syria.svg Suriye 1516-1918 402 yıl Halep Vilayeti, Şam Vilayeti
Flag of Jordan.svg Ürdün 1516-1918 402 yıl Şam Vilayeti
Flag of Israel.svg İsrail 1516-1918 402 yıl Kudüs-i Şerif Mutasarrıflığı
Flag of Lebanon.svg Lübnan 1516-1918 402 yıl Cebel-i Lübnan Mutasarrıflığı
Flag of Palestine.svg Filistin 1516-1917 401 yıl Kudüs-i Şerif Mutasarrıflığı
Flag of Kuwait.svg Kuveyt 1546-1914 368 yıl Kuveyt Kazası
Flag of Saudi Arabia.svg Suudi Arabistan 1518-1803/1811-1919 393 yıl Mekke Şerifliği, Al-Ahsâ Vilayeti, Necit Kazası
Flag of Qatar.svg Katar 1871-1913 42 yıl Katar Kazası
Flag of Bahrain.svg Bahreyn 1552-1559 7 yıl Bahreyn Emirliği
Flag of Yemen.svg Yemen 1538-1635/1869-1918 146 yıl Yemen Vilayeti
Flag of Oman.svg Umman [22] 1551-1552/1581-1588 8 yıl Maskat
Flag of Iran.svg Batı İran 1585-1603/1635-1639/1724-1730 28 yıl Azerbaycan/Luristan/Irak-ı Acem
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg KKTC (de facto) 1571-1878/1914 307/343 yıl Kıbrıs(Asıl)
Flag of Cyprus.svg Kıbrıs Cumhuriyeti 1571-1878/1914 307/343 yıl Kıbrıs

Afrika 

  Devlet Dönemi Toplam Süre O dönemki adı
Flag of Egypt.svg Mısır 1517-1882/1914 365/397 yıl Mısır
Flag of Libya.svg Libya 1551-1912 361 yıl Trablusgarp-Bingazi-Fizan
Flag of Algeria.svg Cezayir 1517-1830, 1885-1911 313/339 yıl CezayirFizan Kazası
Flag of Tunisia.svg Tunus 1512-1535/1574-1881 307/330 yıl Tunus
Flag of Sudan.svg Sudan 1517-1882/1914 365/397 yıl Nübye, Darfur, Kordofan, Bahr-ül Gazel
Flag of Eritrea.svg Eritre 1555-1885 330 yıl Habeş Eyaleti
Flag of Djibouti.svg Cibuti 1555-1884 329 yıl Habeş Eyaleti
Flag of Somalia.svg Somali 1555-1916 361 yıl Habeş eyaleti/Zeyla Kazası
Flag of Morocco.svg Fas 1554, 1576-1578 3 yıl Fas Sultanlığı
Flag of Morocco.svg Doğu Fas 1517-1830 313 yıl Cezayir Paşalığı
Flag of Ethiopia.svg Doğu Etyopya  1875-1882 7 yıl Harar Emirliği
Flag of Niger.svg Nijer  1875-1906 31 yıl Fizan Sancağı/Kavar Kazası
Flag of Chad.svg Çad  1875-1912 37 yıl Fizan Sancağı/Reşade Kazası
Flag of Kenya.svg Kenya  1584-1589 5 yıl Mombasa
Flag of Uganda.svg Uganda  1872-1882 10 yıl Hatt-ı Üstüva Vilayeti

Diğer 

Himaye Bölgeleri 

Doğu Avrupa

Lehistan Krallığı 
Lehistan-Litvanya Birliği Bayrağı

Osmanlı Devleti, Doğu Avrupa'da 1576 yılında Lehistan krallığını himaye altına alarak, nüfuzunu Belarus, kuzey UkraynaLetonyaLitvanya,Estonya topraklarına kadar genişletmiş ve Baltık Denizi'ne kadar uzanmıştır . Sokullu Mehmet Paşa Fransız Valois hanedanı mensubu Henryk II Walezy'nin taç giymek üzere Fransa'ya kaçmasının ardından Polonya'da çıkan veraset kavgalarına müdahale etmiş ve o dönem Osmanlı Devleti'ne bağlı olan Erdel'in voyvodası Stefan Báthory'yi "Lehistan Kralı" olarak seçtirmiştir. Adıgeçenin hükümdarlığının son yıllarına doğru Osmanlı nüfuzu zayıflamış, 1586'da tahta geçen Zygmunt III Vasa döneminde tamamen kaybolmuştur.

Eski Altınordu Hanlıkları 

Çeşitli tarihlerde Kazan Hanlığı  (1521-1531, 1533-1546, 1546-1551), Kasım Hanlığı (1486-1512) Nogay Hanlığı (1548-1711) , Astrahan Hanlığı (1532-1549) ve Başkırdistan Hanlığı (1656-1738)  Osmanlı himayesine girmişti.

Haraç veren devletler 

Avusturya (1533-1606) ve Venedik (1517-1699) Osmanlı Devleti'ne, Rusya (1480-1677) ve Polonya (Lehistan) ise Osmanlı Devleti'ne bağlı konumdaki Kırım Hanlığı'na vergi veren (Haraçgüzar) devletler olmuşlardır.Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri 5 Eylül 1795 imzalanan ABD-Osmanlı Sözleşmesi ile Osmanlı'ya vergi ödemiştir.Fransa'da Osmanlı Devleti'ne haraç veren devletler arasında olmuştur.

Asya 

Orta ve Güneydoğu Asya 

Osmanlı Devleti 16.yy'dan itibaren önce İran'a sonra Rusya'ya karşı Orta Asya'da bulunan Türk Hanlıklarıyla ilişkiye girmiş, Orta Asya'daki bu hanlıklar özellikle 19.yy'da kendilerine yönelik Rus ve Çin tehdidine karşı Osmanlı Devletine tabiiyet arzetmişlerdi (Buhara ve Kaşgar Hanlıkları gibi). Bunun dışında Güneydoğu Asya'da Açe Sultanlığı önce Portekiz daha sonra Hollanda tehdidine karşı Osmanlı tarafından himaye edilmişti. Ayrıca yine Orta Asya'da Rus tehdidine karşı, Güneydoğu Asya'da da sömürgeci Batı devletlerine karşı farklı zamanlarda çeşitli hanlıklar ve sultanlıklar Osmanlıyla işbirliğine girmiş ve tabiiyet arzetmişlerdi.

Arabistan içleri ve Umman 

Arabistan içleri, yerli hânedânlar ve bunların başında bulunan şeyh veya emîr denilen mahalli idareciler tarafından idare ediliyordu. Arabistan'ın batı kesimini Cidde'de oturan Osmanlı beylerbeyisi ve doğu kesimini de Bağdad veya Basra beylerbeyisi ve bir zamanlar da Lahsâ beylerbeyisi idare ediyordu. Bunlar, yerli emir ve şeyhleri sadece koordine etmekteydiler. Mekke ve Hicaz'ın tümü ise, tamamen Hâşimîler neslinden gelen ve Şerîf denilen idareciler tarafından yönetiliyordu. Umman'da ve Basra Körfezi'nde ise gücünü 16. yy'ın sonundan itibaren itibaren Portekize kaptırmıştır. Katar ve Bahreyn de ise, 1871'de Katar emirinin daveti üzerine Katar'a Osmanlı askeri yerleşmiş ve El Sani ailesi Osmanlı kaymakamı olarak görev yapmaya başlamıştır. Fakat Osmanlı himayasi hem pek etkili olmamış, hem de kısa sürmüştür. 19yy'da hem Mısır hem Osmanlı kuvvetlerinin Arabistan içlerine yaptıkları seferlerle buradaki yerel yönetimlere son verilmiştir.

Afrika 

Fas Sultanlığı 

Kuzey Afrika'da Fas Sultanlığı ilk kez 1553 yılında himaye altına alınmıştır. Dost Vattasiler'in devrik kralı Abou Hassoun'un yardım desteğini yanıtsız bırakmayan Cezayir Valisi Salih Paşa o yıl Fez kentine girerek adıgeçeni tahta çıkarmıştır. Ancak 1554 Eylül'ünde Saadi lideri Muhammad al-Şeyh Fez kentini geri almıştır. Böylece Fas'taki Osmanlı himayesi bir yıl sürebilmiştir.

1576 yılında ise bu defa Saadilerden Abdülmelik, Fas Kralı yeğeni Muahmmed al-Mütevekkil'i devirmek ve tahta geçmek için Osmanlılardan yardım istemiş, hatta Osmanlıların Tunus'u fethiyle sonuçlanan sefere (1574) de katılmıştır. 1576 yılında tekrar Fez'e giren Osmanlı ordusu al-Mütevekkil'i devirerek Abdülmelik'i tahta çıkarmıştır. Böylece Fas tekrar Osmanlı himayesine girmiştir.

Devrik Sultan al-Mütevekkil Portekizlileri yardıma çağırınca, Portekiz Kralı Sevastiao ile al-Mütevekkil'in bir yanda, Osmanlı ordusunun desteklediği Abdülmelik'in diğer yanda çarpıştığı Vadiyüsseyil Muharebesi meydana gelmiştir. (4 Ağustos 1578) Savaş neticesinde üç kral da maktul düşmüş, Portekiz ordusu iki yıl sonra İspanya egemenliğine düşecek kadar (1580) örselenmiş, Portekiz Donanması Tanca açıklarında Osmanlılarca imha edilmiş, Osmanlı yanlısı Ahmed al-Mansur tahta çıkmıştır. Osmanlılar, geride devre dışı kalmış, hatta egemenliğini kaybetmiş bir Portekiz ile Cezayir için tehdit arzetmeyen ve Osmanlı'ya eğilimli bir Fas sultanı bırakarak Fas topraklarından çekilmişlerdir. Bu bağlamda Fas üzerindeki Osmanlı himayesi 1553-54 ve 1576-78 olmak üzere toplam üç yıl sürmüştür.

Portekiz tehdidinden ve iç karışıklıklardan kurtularak istikrara kavuşan Fas Sultanlığı bugünkü Moritanya, Senegal, Gambiya'yı fethetmiş, 1591'de Songhay İmparatorluğu'nu yıkarak bugünkü Nijer, Mali ve Burkina Faso topraklarını ele geçirmiştir. Ancak bu fetihler Osmanlı himayesi döneminde gerçekleşmediği gibi, XVII. Yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Cezayir üzerindeki hükümranlığı da zayıflamaya başlamıştır.

Merkezi Afrika ve Sahra Çölü 

1552 yılında Cezayir Valisi Salih Reis ilk kez Sahra Çölü'ne yürüyerek Ouargla ve Touggourt kentlerini zaptetmiştir . 1554 yılında ise Fizan bölgesi Trablusgarp Eyaletine katılmıştır.Turgut Reis'in valiliği sırasında Çad ve Nijer topraklarıyla Nijerya ve Kamerun'un kuzeyine egemen olan Kanem-Bornu Devleti elçi göndererek Osmanlı Devleti'nin metbuluğunu tanıdığını beyan ederek, Sahra-Trablusgarp kervan yolunun eskisi gibi kendilerine açık olmasını talep etti. Bu şekilde ilk Osmanlı-Bornu ilişkileri kurulmuştur. 1555 yılında bir anlaşma da imzalandı. Bu, bir ticaret anlaşması ve dostluk ittifakı niteliği de taşıdı. 1574 yılında Sultan III. Murat zamanında da Kanem Bornu’dan bir elçi heyeti İstanbul’a geldi. Osmanlı Devleti, Kanem Bornu’dan Mekke ve Medine’ye giden Hac ve Ticaret yolunun güvenliğini sağlamayı taahhüt emiş, buna karşılık Kanem Bornu, Kuzey Sudan’dan gelen ve Büyük Sahra yolu ile Kuzey Afrika’daki Osmanlı limanlarına ulaşan altın yolunun güvenliğini sağlamıştır. Stratejik amaçlı bu ittifak, Amerika’nın keşfinden sonra Avrupa’ya çok miktarda gelen kıymetli madenler karşısında Osmanlı devletinin altın ihtiyacını güvenlik altına alma kaygısından kaynaklanmıştır. Öte yandan, Batı Afrika’da etkili olan Portekiz, Büyük Sahra’dan geçen altın yolunu Fas’ın da yardımı ile Atlas Okyanusu’na kaydırma çabasındaydı . 1580'de Bornu Sultanı İdris Alaoma Osmanlı Devleti'ne yeniden elçi göndererek tâbi olduğunu yinelemiş ve bu sefer ateşli silah gönderilmesi talebinde bulunmuştur. Dönemin padişahı III. Murad bugün Nijerya'da yeralan Bornu'nun başkenti Ngazargamu'ya 200 kişilik bir elçilik ve silahtar heyetiyle birlikte talep edilen silahları göndermiş ve bu şekilde ateşli silahlar tarihe ilk kez Sahra'ya girmiştir . Bu talebin yerine getirilmesiyle Sultan Alaoma XIX. yüzyılın sonuna kadar bölgede tek egemen devlet olacak sultanlığının sınırlarını genişletmiş, Sahra ticaret yollarını da güvenlik altına alarak ülkesini refaha kavuşturmuştur.

Daha sonra, Avusturya (1593-1606), Lehistan (1620-21) ve İran savaşları (1578-90, 1603-12, 1615-18, 1623-39), Celali isyanları, ayrıca Trablusgarp Vilayetinin merkez denetiminden uzaklaşması sonucunda iç sorunlarla da boğuşan Osmanlı Devleti'nin bölgeyle ilişkisi kesilmiştir. Osmanlı Devleti, bölgedeki hukukunu Fransız sömürgeciliği Batı Afrika'ya yayılırken bölgedeki Müslüman krallık ve sultanlıkların, ve bu arada Bornu'nun, yardım talebi üzerine hatırlamıştır. Ancak 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından ordusu iyice örselenmiş olan Osmanlı Devleti, diplomatik girişimlerle sonuç almaya çalışmış, ancak bölgenin tedricen Fransız işgaline girmesini engelleyememiştir.

Doğu Afrika 

Doğu Afrika'da ise 16.yy'ın başlarından itibaren bölgede bulunan çok sayıda küçük sultanlık Osmanlı Devletinden Portekiz tehlikesine karşı yardım almaya başlamış ve Osmanlı Devleti 1585-1586 yılları arasında Somali'den Maputo'ya (Mozambik'e) kadar olan bölgede denetimi elinde bulundursa da 1589'dan itibaren üstünlüğü Portekizlilere kaptırmıştır.

Orta Afrika'da ise 19.yy'ın 2.yarısından itibaren Uganda'da Hattı-İstiva Eyaleti kurulmuş, devletin nüfuz alanı, bu eyaletin çevresinde bulunan yerli hanedanlarla yapılan himaye antlaşmalarıyla, bugünkü Kongo, Orta Afrika Cumhuriyeti, Ruanda ile Burundi'ye kadar genişlemiştir. Ancak özellikle Uganda çevresindeki hanedanlar sık sık taraf değiştirmekte; bazen Avrupa tarafında olurlarken, bazen Osmanlı tarafına geçmekteydiler.

                                                    ANA BÖLÜM İÇİN TIKLAYIN.
                                                           <GERİ           İLERİ>

Copyright © 2011 Mhe
Bu Site En iyi Firefox'da Görüntülenir.
Sitemizdeki yazilar Kaynak Gösterilerek kullanilabilir.

Bugün 25 ziyaretçi buradaydı.